1. BÖLÜM: BİSİKLET VİZYONUNUN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ

  1. BİSİKLET VİZYONUNUN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ

( Ulaşım alışkanlıklarında davranış değişimini destekleyen politikaların yürütülmesinde yerel yöneticilerin katılımı stratejik önem taşır

Olumlu sonuçlar elde etmek ve altyapı ve hizmetlerinin iyileştirilmesi için aktif politikalar yürütmek ve halkla iletişime geçmek gereklidir. Dolayısıyla bu çalışmalarda yetkililerin güçlü desteği gereklidir.’’

Jacques Garreau,

 Greater Nantes başkan yardımcısı

  1. BÖLÜM: KIDEMLİ POLİTİKACI VE YÖNETİCİLERİN İÇTEN BAĞLILIKLARINDAKİ CEVHER

Politik ve idari destek her politik tabanlı çaba için gereklidir. Bisikleti şehir içi ulaşım planlamasının öncelikli unsuru haline getirmek için yetkililerin samimi bir inanç ve kararlılık göstermesi gereklidir.

Bu bölüm, başarıyı getirecek politikaların uygulanmasında etkili ve verimli bir yönetim yapısının oluşturulmasında, geniş çaplı halk katılımının tetiklenmesinde, şehirlerde genel olarak bisiklet kullanımının yaygınlaştırılmasında üst düzey yöneticilerin desteğini ve sorumluluğunu ele alıyor. Bu konuda alınacak dersler Viyana ve Kopenhag şehirleri üzerinden örneklendirilmiştir.

Katkı yapanlar:

Niels Torslov, Kopenhag şehri trafik müdürü, ve Maria Vassilakou, Belediye başkan yardımcısı, Viyana

– Bisiklet paylaşım sisteminin kullanımını arttırmada yüksek düzeyde kararlılık ve sorumluluk

Bir şehirde bisiklet kullanan insan sayısını arttırmak güçlü bir politik sorumluluk ve kararlılık gerektirir. Bisiklet paylaşım sistemlerinin kullanımını arttırmaya yönelik somut ve nicel hedefler belirleyebilmek için bu sorumluluk ve kararlılığın en üst düzey politik ve idari makamlarda bulunması gerekir.

2010’da Viyana’nın Sosyal Demokrat Parti ve Yeşiller Partisi koalisyonu şehirde bisiklet paylaşım sistemlerinin kullanımını 2015’e kadar ‘ %5’ten %10’a çıkarmak gibi iddialı bir hedef belirledi. Bir çok kişi bunu sadece bir rüya veya uygulanamaz bir vizyon olarak görürken bu program Viyana şehir yönetiminin çevreci politikaları içindeki uygulamaların arasında amaca en uygunlarından birisi olarak görüldüğü için üst düzey yönetim kademelerinden güçlü destek aldı. Sonuç olarak, Viyana bu amaca ulaşmak için hedefe kilitlenmiş durumda.  Bisiklet kullananların payı 2011’de %20 arttı ve Viyana 2012’de yaklaşık  %7’lik bir orana ulaştı.   Hedefler başlangıç noktasına göre değişiyor. Daha gelişmiş bir sisteme sahip olan Kopenhag’ta ise bu oran %37’ye ulaşmış durumda ve yetkililer bu oranı %50’ye çıkarmak için büyük bir tutku ve hırsla çalışıyorlar. Bu hedef konulurken güvenlik ve konfor unsurlarından taviz verilmemesinin de altı çiziliyor.(Çevirinin yapıldığı 2015 Aralık ayı itibariyle her iki şehir de hedeflerini aşmış durumda.)

Başarılı olmak için politikacıların bisiklet vizyonlarını ve yararlarını net olarak açıklarken olası dezavantajları ortadan kaldırmak için çözümler de sunmalıdır.  Viyana’da altyapı planlamasında yapılan değişiklikle yol üstü bisiklet park alanları yaratılarak sorunun çözülmesi bu vizyonun bir örneği olarak gösterilebilir.  Bunu başarılı bir şekilde yönetmek amacıyla park yerlerinin kaybedilmemesi için gerekli önlemler anlatılmış, geniş kapsamlı farkındalık artırma kampanyaları düzenlenmiş ve vatandaşın kafasındaki endişeleri yenmek ve destek sağlamak için halkın katılımı ısrarla istenmiştir.

Çoğu politikacının bisikleti destekleme motivasyonu bisikletin kendi şehirlerinde işe yaradığını görünce artmaktadır.  Kopenhag, Amsterdam, Munster ve Nantes gibi oldukça gelişmiş vitrin niteliğindeki bisiklet kentleri diğer kentler için iyi birer örnek oluşturmaktadır. Bu şehirler çok sayıda ziyaretçiyi cezbetmekte ve bu şehirler ileri bisiklet kültürlerini sergilemekten gurur duyuyorlar. Bir diğer ilham kaynağı ise Avrupa Bisikletçiler Federasyonu gibi uluslararası bisiklet federasyonlarını ziyaret etmek ve Danimarka Bisiklet Elçiliği veya Hollanda Bisiklet Elçiliği’nin en iyi uygulamalarını incelemek olabilir.

 – 1.2 Farklı birimler ve siyasi partiler arasında yüksek kararlılık

Bisiklet politikası tek başına duran bir ulaşım modeli değil, tersine bütün diğer uygulamalara ve politikalara ve siyasi partilere uzanabilen bir yapıdadır.  Çeşitli birimlerden gelecek geniş çaplı yüksek kararlılık ve motivasyon desteğiyle hava kalitesinin arttırılması, karbon emisyonunun azaltılması, halk sağlığının iyileştirilmesi ve şehrin yaşanabilir olması, halkın daha fazla sokağa çıkmasıyla genel güvenlik duygusunun arttırılması noktalarında uzun vadeli hedeflere erişmeyi amaçlayan politikalara bisiklet inisiyatifleri daha kolay bir şekilde entegre edilebilir.

Örneğin Kopenhag ve Munster’de resmi makamlarca onanmış iklim programlarındaki karbon azaltma hedeflerini sivil bisiklet girişimleri karşılamaktadır. Viyana’da siyasi liderler ilk elden bisikletin trafik ve ulaşımın ötesinde noktalara erişebilen kapsamlı bir konu olduğunun farkına varmış ve idari yapılanmalarını buna göre adapte etmişlerdir.  Hükümet Viyana’da bisikletin önemini vurgulamak için aralarında belediyenin ilgili birimlerinin yöneticilerinin de olduğu bir yönetim grubu kurmuştur.

Kopenhag’ta görüldüğü gibi bisiklet girişimleri güçlü bir siyasi çoğunluk tarafından onaylanmaktadır, bu da siyasi partilerin yüksek motivasyon ve kararlılıkla bisikleti desteklediğinin göstergesidir. Bir çok siyasi alanın ve görüşün müdahil olmasından dolayı bisiklet artık sadece sağ kanat sol kanat perspektiflerinin bir unsuru olmaktan çıkmıştır. Muhafazakarlar, liberaller, yeşillerve sosyalistler de bisiklet konusunda bir yaklaşım geliştirmekteler.

 

İdari yapının yüksek kararlılık ve adanmışlığı, polis teşkilatı, bisiklet toplulukları, otomobil sahipleri dernekleri, toplu taşıma şirketleri ve perakende ve alışveriş sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler gibi paydaşlarla kurulan yararlı ilişkilerin devam ettirilmesini sağlar. Düzgün ilişkiler olmadan bu paydaşların katılımını veya çok değerli kazan – kazan çözümleri üretmesini beklemek pek de iyimser bir yaklaşım değildir. Ve oluşturulan idari yapıda iskan birimi ile sağlık biriminin işbirliği toplu taşıma ve eğitim birimleriyle de bağlantılıdır. Bu şekilde bisiklet politikalarının daha iyi işlemesi ve daha büyük etki yaratması mümkündür.

Eğer politikacıların desteği varsa bisikleti yaygınlaştırmayı amaçlayan fikirler, önlemler ve kampanyalar daha başarılı ve daha sürdürülebilir olur ve daha fazla Kabul görür ”

 

Hans-Peter Wessels,  Basel kantonu meclis üyesi, İsviçre

 – 1.3 Başarı için üst düzey politik ve idari destek…

Güçlü, üst düzey bir politika ve idari destek bisikleti şehirle buluşturmak için gereklidir. İyi eğitimli ve tecrübeli liderler şehirlerin politik mantığının nasıl işlediği ve bunun idari personelinin profesyonel takım çantasına nasıl dönüştürülebileceğini anladılar. Onlar kavramların çeşitliliğini ve bisikletle yakın olarak bağlantılı olan şartları ve bu şartların nasıl yaratılması gerektiğini, nasıl yönetim düzeniyle yönetilmesi gerektiğini anladılar. Bu kadro değişim için destekleyici olacak be geri dönüş sağlayacak.

Liderlerin değişimi harekete geçirmedeki becerileri ve isteklilikleri kritik öneme sahiptir ve arzu edilen değişiklikleri sürükleyecek idari yapıyı oluşturmak için ihtiyaç duyulan zamanı olumlu etkileyecektir. Daha fazla insan odaklı ve bisiklet dostu trafik politikasına geçiş idari yapıdaki değişiklikleri de içerir. Bu şekilde profesyonel değerleri ve yeterliliği daha fazla olan bir ekip oluşturulur. Viyana’da bisiklet kullananların oranını arttırmak için idari yapıda gerçekleştirilen değişiklikler önemli bir rol oynamıştır.  Bisiklet trafiğinden sorumlu olan önceki personel gerekli kaynak ve bilgiye sahip değildi. Viyana şehir yönetimi bu nedenle bisikletlilerin ve yayaların endişelerini anlayan bir ‘ulaşım ajansı’ kurmaya karar verdi ve bisiklet işlerine bakan bir yönetici atadı. Kopenhag’ta kendini bu işe adamış personelin verimliliği 2005’ten bu yana kanıtlanmıştır.  Bugün bütün ekip üyeleri ve liderler gerekli temel bisiklet bilgisine sahiptir.  Bu kendini işine adamış ekip sadece strateji geliştirme ve sonraki adımları hazırlamakla uğraşır.

Bir ajans veya paralel yapı oluşturmak yerine iyi eğitimli ve saygın bir danışman tutmak da bir alternatiftir. Bu durumda önemli olan danışmanın sahip olduğu bilginin personele iyi aktarılması ve danışman ayrıldığında her şeyin yüz üstü kalmamasıdır. Üçüncü bir yaklaşım ise mevcut personeli bisiklet konusuna tam olarak hakim olacak ve bütün planlamalara entegre edecek şekilde eğitmektir.  Deneyimler göstermektedir ki çok zayıf bir bisiklet kültürüne ve geçmişine sahip şehirlerde bir ajans kurulması daha doğrudur.   İdari yapının seçimi başlangıç noktasına, sunulması beklenen hizmetlere, diğer meslektaşların benimsemesine, mevcut durumdaki becerilere ve yeteneklere bağlı olacaktır.

Çabuk tepkiler verebilen, somut sonuçlar üretebilen idari yapı da önemlidir. Bu yapı yeni girişimlerlerin önerildiği gibi çalışıp şüpheci yaklaşanları bisikletin avantajları konusunda ikna edebileceğini gösteren, inanılır ve güvenilir belgeler üretmeye hazır olmalıdır. Yeni bisiklet altyapısı ve hizmetleriyle ilgili özel araç ve toplu taşıma kullanımı, trafik güvenliği, vatandaşların güvenlik olgusunu nasıl algıladığı ve otopark ihtiyacı üzerindeki etkilerine değinen belgeler yeri geldikçe ve uygun zamanlarda yayınlanmalıdır.  İyi düşünülmüş somut projelerin toplandığı bir banka oluşturmak da paha biçilmez değerde bir uygulama olacaktır. Yeni fikirler ve bisikleti destekleyen projelere talepler çoğunlukla çok anlık olarak ortaya çıkacaktır. Bu durumda yeni somut projelerle bu taleplere hızlı bir şekilde cevap verip yönetimdeki liderlerin bunu öncelikli işler arasına almasını sağlayabilmek paha biçilmez değerdedir.

Yönetimin dikkate alması gereken bir diğer önemli unsur ise medyanın gücüdür. Planların ve vizyonun üretilmesi kadar duyurulması da önemlidir.  Birçok esnaf, ticaret erbabı, ebeveynler ve toplumun diğer kesimleri bu çalışmaları anlamayacaktır. Dolayısıyla bu insanların, bisiklet uygulamalarının iyi düşünülmüş projeler olduğuna onlarında yararına olacağına ikna edilmeleri gerekecektir. Yerel medya genellikle tutulmayan sözlerin, elde edilemeyen sonuçların, yavaş çalışan memurların ve yanlış kullanılan paranın izini sürer.

Bu nedenle liderlerin paydaşlardan destek alması ve kesintisiz işleyen, her detayı dikkate alan bir vizyonu olduğunu göstermesi de çok önemlidir.

1.4 Sokaklarda Politik Destek

Önde gelen liderlerin bisiklet konusundaki istekli ve kararlı tutumları sokaklarda görülmelidir. Politikacılar ve önde gelen yöneticiler hizmet ettikleri vatandaşlara vizyonu aktarma ve onlara iyi birer örnek teşkil etme konularında çok önemli unsurlardır.

Kopenhag’ta caddeler, şehir yönetiminin bisiklet kullanıcılarını takdir ettiği mesajını verir. Kargo bisikleti park yerleri, ışıklı kavşaklarda ayak dayama üniteleri ve bisikletlilerin kolayca çöp atabilmelerini sağlayan eğimli ve kapaksız çöp kutuları gibi çekici uygulamalar şehir yönetiminin bisikletlilere iyi hizmet verme tutkusunu çok iyi hissettirmektedir.  Bu cadde ekipmanlarının sayısı az olsa da bu noktalar çok iyi bilinirler; çünkü anlamlı ve akılda kalıcıdırlar.  Benzer bir etkiden kapalı bisiklet park yerleri, bisiklet sayaçları ve diğer bisiklet ekipmanları için de bahsedilebilir. Bütün bunlar zaten ikna olmuş grupların takdir edildiği mesajı verilirken mevcut bisikletliler yeni bisikletlileri teşvik ederler.

Bazı şehirler mevcut bisiklet kullanıcılarını takdir etme ve onları dinleme ve dolayısıyla şehirde yeni bisiklet kullanıcılarının teşvik edilmesi konusunda çok ağır davranabiliyorlar. Bu yol daha zor ama zaman içinde daha verimli olmaktadır. İnsan davranışlarını ve tercihlerini daha iyi anlamak ve değerlendirmek için bu konu 8. bölümde detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.

Teşvikler ve farkındalık arttırma kampanyalarına üst düzey politik destek verilmesi şehirde bisiklet trafiğinin geniş çaplı kabul görmesi için çok önemlidir. Örneğin Viyana düzenli olarak motivasyon ve farkındalık arttırma önlemlerine yatırım yapmaktadır.  Mart’tan Ekim’e kadar aralarında bir bisiklet festivalinin de bulunduğu çok çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.  Viyana Belediye binasının önünde düzenlenen bu etkinlik 100.000’den fazla insanın katılımıyla dünyanın en büyük bisiklet etkinliklerinden biridir.   Viyana’daki yaratıcı kampanyalar arasında 2012’de iletişim kurma, ve tartışma ve bisiklet ve bisiklet ekipmanları takası ve bisikletle ilgili herşey için buluşma noktası olarak kurulan   FAHRRADhaus yani ‘Bisiklet Evi’, bisiklet zili konseri ve bisiklet moda gösterisi de yer almaktadır.

Sonuç olarak seçtiğiniz politikacının vatandaşlara ne yapılması gerektiğin sorduğun görmek kadar güzel bir şey yoktur. Ve onların bisiklet kullandığını görmek binlerce kelimeden daha değerlidir.  Muhafazakar Londra belediye başkanı Boris Johnson bunu yapmıştır.  Başkan sürekli olarak caddelerde bisiklet kullanarak bisiklete desteğini geniş çaplı olarak ilan ederken bu gezintiler sayesinde alt yapıda ne gibi yenilikler yapılması gerektiğini ne gibi eksikler olduğunu da ilk elden görme olanağını yakalamaktadır.  Ve Yeşiller Partisinden belediye başkan yardımcısı Maria Vasillakou Viyana’da yapmaya devam ediyor. Bu politikacıların hepsi bisikleti yaygınlaştırma konusunda güçlü bir kararlılık ve motivasyonu paylaşmaktalar ve bu sayede popülerlik sağlamayı başardılar.

“ Eğer şehriniz bir bisiklet şehri olma çabasına alt seviyelerden başlıyor ve vatandaşların ulaşım davranışlarını değiştirmek istiyorsa benim önerim yolu belediye başkanının açmasıdır.   Vatandaşa örnek olmak ve inandırıcı olmak açısından işe kendinizden başlamak en önemlisidir. Eğer başkan olarak sizin için uygun olabiliyorsa, şehriniz için de işe yarayacaktır.”

 Steen Møller,

Kültür ve Şehir Planlama Birimi başkanı, Odense

1.5 Sonuç

Kopenhag ve Viyana’daki deneyimlerden yapılan çıkarımlarla alınan şu dersler bölgelerinde bisikleti yaygınlaştırmak isteyen şehirlere adapte edilerek yardımcı olabilecektir:

 

  • Bisiklet kullanımını arttırmak için yüksek düzeyde kararlılık ve motivasyonla birlikte ortaya konulmuş somut ve net hedefleriniz olduğundan emin olun.
  • Bütün paydaşlar ve ilgili birimler arasında geniş çaplı bir politik motivasyon olmasını sağlayın.
  • Verimli ve destekleyici bir yönetim yapısının oluşmasını sağlayın.

–           Bu idari yapı değişime ayak uydurabilmeli, güvenilir ve inandırıcı dökümantasyon oluşturabilmeli ve sürekli ve her türlü detayı dikkate alan bir mesaj ve vizyonu vatandaşlara iletebilmelidir.

  • İleri gelen liderlerin desteğini alarak bisiklet altyapı hizmetlerinde kalıcı ve sürekli bir iyileştirmenin gerçekleştirilmesini sağlayın.
  • İnsanları bisiklet kullanmaya teşvik etmek için farkındalık arttırma kampanyalarına yüksek düzeyde destek sağlayın.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s