BİR ŞEHRİN BAŞARDIKLARI

Velocity konferansında özellikle çok fazla kullanılan bir cümle vardı. Slogan da diyebiliriz;

‘Be a future maker’

Yani, ‘Geleceğin mimarı olun.’

Aslında kaskımızı takıp bisikletimizle sokağa çıktığımızda bile bunu yapmış oluyoruz başkalarını etkileyerek veya cesaretlendirerek.

Ama bunu bir de planlı programlı yapanlar var.

Örneğin Göteborg kenti.

Elimde Göteborg’un 2014 yılı bisiklet raporu var. Kitapçık olarak basmışlar, dağıttılar Velocity’de. Bu raporu mümkün olduğunca özetleyerek aktarmaya çalışacağım.

Öncelikle kent yönetimi şunu söylüyor;

‘Bizim en büyük önceliğimiz sürdürülebilir ulaşım modellerini yaygınlaştırmak.’

Yani önceliklerimiz arasında yer alıyor demiyorlar. En üst sırada diyorlar.

2015 yılı için bisiklete özel bir stratejik plan belirlenmiş. Bisikletin trafikteki rolünü iyileştirmek için bir eylemler bütünü üzerinden çalışmalar yürütülecek.(Yürütülüyor da diyebiliriz). Kentin bisiklet yönünden cazip bir şehir olabilmesi için önlemler alınıyor, istatistikler tutuluyor ve belli hedefler belirleniyor.

2014’te bir önceki yıla oranla bisiklet kullanımında%4’lük bir artış sağlanmış.

Neler etkili olmuş bu artışta?

Bisiklet yollarının kullanışlılığı,

Bakım ve onarım çalışmaları,

Destek ve hizmetler,

İletişim ve analiz.

2014’te bisiklet için yapılan harcama miktarı 47 milyon İsveç Kronu. (1 TL= 3.15 Kron)

Şehirde kurulan bisiklet kiralama sistemindeki artış oranı ise %59(kiralanan bisiklet sayısındaki artış) 2010 yılında kurulan sistem sürekli büyümüş. Kurulumundan 2014 sonuna kadar toplam 1.5 milyon kez bisiklet kiralanmış.

Kiralama sistemindeki fiyat politikasına bakalım:

Sezonluk kart fiyatı 125 Kron’dan 75 Kron’a çekilmiş ve sezon süresi 1 ay uzatılmış.

Ortaya çıkan bir bilgi de şu: Bisikletli ulaşım sayısındaki artış, bisiklet kullanan kişi sayısındaki artıştan daha fazla.

Diğer yandan bisiklet kiralama sisteminin daha yaygın hale getirilmesi için elektrik destekli ve güneş enerjisi destekli bisikletlerin de sisteme entegre edilmesi için çalışılıyor.

Bisiklet yollarını nasıl yapmalı? Göteborg şehri bu soruya yanıt olabilecek şu stratejiyi belirlemiş;

Kesintisiz, dolaştırmayan, teknik detaylarda hatasız, açık ve anlaşılır trafik levhaları, sürekli güncellenen yol trafik  bilgisi ve güvenlik bu stratejinin temellerini oluşturuyor. Ayrıca bisiklet garajları ve bisiklet park ünitelerinin yüksek standartlarda olması da yer alıyor stratejiler arasında.

Bence en dikkat çekici olan da şu: Göteborg şehri bisiklet kullanımı için yılın tamamında uygun koşullar sunacaktır.

Hani biz her türlü türlü bahaneler üretiriz ya, bunlardan birisi de sert kış koşullarıdır.

TRAFİK AKIŞINDAKİ DÜZENLEMELER

Yıllardır ben yazar dururum. İşte burada yine karşımıza çıkıyor:

Motorlu taşıt trafiğinin tek yönlü aktığı caddelerde bisiklete çift yönlü veya ters yönde seyir hakkı.

Faydası olmuş mu peki? Elbette. Bu tür yolları kullanan bisikletli sayısı ikiye katlanmış.

Yaya ve bisikletlilerin paylaştığı yollar yeniden düzenlenerek daha rahat akış (birbirini rahatsız etmeden) sağlanmış.

Bunun üzerinde özellikle durarak yaya ve bisiklet paylaşımlı yolların kademeli olarak birbirinden ayrılması planlanmış.

Nehir geçişlerinde bisiklete izin veren feribot sayısı arttırılmış.

1999’da 360 km olan toplam bisiklet yolu ağı 2014’te 495 km’ye çıkarılmış. Paylaşımlı 159 km’lik yolu(motorlu taşıtlar için hız sınırı 30 km) da eklerseniz toplam 804 km.

Raporda belirtilmiyor, ama Avrupa şehirlerinin hepsinde eski şehir diye bilinen bölge tamamen trafiğe kapalı oluyor. Bizim şehirlerimizdeki en can yakıcı hataların başında bu geliyor bana kalırsa.

DİĞER HİZMETLER

Rota planlayıcısı. http://www.trafiken.nu adresinde rotanızı planlayabilir, önerileri, mesafeyi ve tahmini süreyi, bisiklet tamir noktalarını ve tamircilerini,bisiklet park yerlerini, bisiklet pompalarını ve bisiklet kiralama sistemi bilgilerini görebilirsiniz.

Bisiklet haritası. Yukarıdaki bilgilerin yanı sıra toplu taşıma sistemi bilgileri de yer almakta.

Halka açık pompa ve servis noktaları. Ücretsiz. Bunların yanısıra Ulaşım idaresine bağlı binalarda, anlaşmalı bisikletçilerde ve yakıt istasyonlarında da bu hizmeti ücretsiz kullanmak mümkün.

İletişim merkezi 

Vatandaşlar arıza, şikayet ve sorunları buraya bildiriyor.

Akıllı telefon uygulaması

Rota planlayıcı web sitesinde sunulan bütün hizmetler akıllı telefonlarla sunuluyor.

TRAFİK VE GÜVENLİK

Kask kullanımı, ışık kullanımı, bisiklet hırsızlığı konularında yapılan çalışmalar.

İstatistiklere göre bisiklet kullanım oranı arttıkça trafik güvenliği de artıyor.

Dünyanın en geniş kapsamlı ulusal bisiklet güvenliği konferansı 18-19 Ekim’de Göteborg’ta düzenlenmiş.

Yol bakım ve onarım çalışmaları da bu kapsamda yürütülüyor. Yollar en az ayda bir gözlemlenerek eksikleri gideriliyor, hasarlar onarılıyor.

BAZI İSTATİSTİKLER

100.000: Göteborg’ta bir günde yapılan bisikletli yolculuk sayısı.

%65: Kask takan bisikletlilerin oranı.

%82: Işık kullanan bisikletlilerin oranı.

%24: Ulaşımını yürüyerek sağlayanların oranı.

%28: Toplu taşımayı kullananların oranı.

%41: Otomobil kullananların oranı.

%7: Bisiklet kullananların oranı.

KAMPANYALAR

Belediyenin ulaşım dairesinde oluşturulan bir birimde fitness salonlarına gitmek isteyenlere bunun yerine bisiklet binmeyi önerip, rotalarını hazırlamaya yardımcı olmuşlar, ne kadar kalori yakacakları konusunda bilgi vermişler, yama seti , meyve suyu, harita hediye etmişler. Bütün bunların ücretsiz olduğunu vurgulamışlar.

FOTOĞRAF SERGİSİ

Şehir Bisikletlileri adlı sergi parklarda, otoparklarda, halka açık alanlarda sergilenmiş. Bisiklet kullanıcısı 20 kent sakininin siyah beyaz fotoğrafından oluşan sergideki her fotoğraf bir hikaye anlatıyormuş. Bu çarpıcı fotoğraflar çok sayıda vatandaşın dikkatini çekmeyi başarmış.

BİSİKLET DOSTU İŞYERİ

Çalışan sayısı 10 ve daha fazla olan işyerleri arasında en iyi bisiklet dostu işyeri ödülü uygulaması yapılmış. İşyerleri bu uyglamada yerine getirdiği kriterlere göre 1,2 veya 3 yıldız almaya hak kazanıyor. 2014’te 151 işyeri kaydolmuş, bunlardan 123’ü yıldız almaya hak kazanmış. 3 yıldız alan 31 iş yerinin arasından da bir tanesi en iyi bisiklet dostu işyeri seçilmiş. En iyi fikir seçimi de bu şirketlerin çalışanlarını bisiklet kullanmaya teşvik için yaptıkları uygulamalar arasından yapılmış.

Sonuçtan ulaşım dairesi de, iş yerleri de memnun.

TRAFİK ZEKASI

Trafikte yaşanan gerginliği azaltmak için radyo programları düzenleyerek vatandaşla sohbet ederek özellikle anlayış, saygı ve kendini başkasının yerine koyma olguları vurgulanmış.

BİSİKLETLİYE YOL DESTEĞİ

Zor hava koşullarında bile bisiklet kullanan binlerce vatandaşa destek vermek ve teşekkür etmek için yılda üç kez  şafak vakti sokaktaki bisikletlilere hediyeler dağıtılmış. Hediyeler kahvaltı poşetleri, bisiklet pompaları ve bol bol ‘çoşku’dan oluşuyormuş.

ÇOK SAYIDA ETKİNLİK

”Bize ne düşündüğünüzü söyleyin” kampanyasının amacı adından da belli. Vatandaşın görüş ve önerilerini almak.

Sonbaharda üniversiteye yeni gelen öğrenciler için hoşgeldin programının bir parçası olarak bisiklet turları düzenlemişler.

Bisiklet yollarında 8 yeni trafik ışığı sistemini Facebook’ta kayıtlı vatandaşların yorumlarını alarak test etmişler.

KENDİ AYAKLARIN ÜZERİNDE

Bu kampanya ile okula giden çocukların yürüme, bisiklet ve toplu taşımayı tercih etmeleri teşvik edilmiş.

MEDYA DESTEĞİ

Yapılan çalışmaların ve yürütülen kampanyaların özellikle yerel medyada yer alması genel başarıya olumlu katkı sağlamış.

Bizim kentlerimiz neler yapıyor dersiniz?

Ele aldığımız bu bir tek şehir bile yerel yönetimlere çok sayıda fikir veriyor aslında. Almak isterlerse.

Bizim en büyük önceliğimiz şehirdeki bisiklet kullanımını arttırmak diyen belediye başkanlarını biz de görecek miyiz?

Kaynak: The Cycling Year 2014    City of Gothenburg

Fotoğraf: http://www.2lovecycling.com

Adnan Çangır

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s