YENİ BAŞLAYANLARA BİSİKLET KULLANIM REHBERİ

 

BİSİKLETE  YENİ BAŞLAYANLARA ÖNERİLER

Yola çıkmadan önce bilmeniz ve yapmanız gereken temel işler.

Bisiklet kullanmayı unutmazsınız değil mi? Bu temel olarak doğru. Ama yetişkinlere bisiklet kullanmayı öğreten öğreticiler bazı şeylerin unutulabildiğini, bazı şeylerinde hiç öğrenilemediğini söylüyorlar.

Burada sele yükseklik ayarı, yola çıkma, fren ve viteslerin kullanımından ve ön tekeri söküp takma konularından bahsedeceğiz.

Selenizi(oturak) doğru ayarlayın

Sele yüksekliğini doğru ayarlamak son derece önemlidir.  Paçası size 10 cm uzun gelen bir pantolonla yürümek ne kadar zorsa, bisikletinizin selesi çok alçak ya da çok yüksekse de aynı şekilde zorluk çekersiniz.

Sele çok yüksekse bunu hemen fark edersiniz, çünkü ayaklarınız pedallara rahatça yetişemez. Hemen ayarlamalısınız.  Gereğinden birazcık daha yüksek olsa bile kalçalarınız sağa sola fazla inip çıkacaktır. Bu pozisyonda çok daha çabuk popo acısı ve tahriş yaşarsınız ve rahat edemezsiniz.

Eğer seleniz çok alçaksa bu kez kas verimliliğiniz azalacak ve çok daha çabuk yorulacaksınız. Dizlerdeki bükülme sırasında diziniz kalçanızdan daha yukarıya çıkıyorsa zamanla eklemlerinizde soruna yol açarsınız.

Selenizi ayarlamak için çoğunlukla ekstra bir alete ihtiyaç duymazsınız. sele borusunu sıkıştıran mil genellikle elle açılıp kapatılabilen bir mekanizmaya sahiptir. Bazı modellerde ise  alyan veya numaralı anahtara ihtiyacınız olabilir.  Ayarlarken sele yüzeyinin de düz (yere paralel) olmasına dikkat edin. Bunu da selenin sele borusuna bağlandığı aparatlarla ayarlayabilirsiniz.

Yarışçılar için bacak içi uzunluğunuzun 1.09 ile çarpılmasıyla sele-pedal arası mesafe hesaplanır ve buna göre ayarlanır.  Fakat bu bir çok binici için fazla yüksektir. Bu yüzden pedalınız en aşağıdayken ve ayak ucunuz pedala basarken %25-35 arası bir açıda durmasına dikkat etmek daha doğru bir ayar olacaktır.

Bisikleti durduracağınız zaman hafifçe yana yatırmayı unutmayın. Ayrıca poponuz seledeyken bisikleti yana yatırırsanız ayağınızın yere ulaşması için daha uzun mesafe gerekir ve bu düşme riski demektir. Bunun yerine bisikleti hafifçe yana yatırırken poponuzu selenin önüne boşluğa alın.

Bisiklete yeni başlayanlar genellikle ayaklarının ortasıyla hatta topuklarıyla pedala basma eğilimindedirler. Çünkü bu şekilde kendilerini güvende hissederler. Bu nedenle de seleyi hep en alçak konumda kullanmak isterler.  Oysa pedala ayak tabanınızın ön kısmıyla basarsanız kas verimliliğiniz artacak, eklemlerinize daha az yük binecektir.

Doğru sele yüksekliği: Pedalınız en alt noktadayken ve ayak tabanınızın ön kısmıyla pedala basar konumdayken diziniz %25-35 arası bir açıyla duruyorsa bu doğru açıdır.

Çok alçak sele: Bu pozisyonda daha verimsiz olursunuz ve uzun vadede dizinizde sorunlar yaşarsınız. Ayrıca kabul edelim ki bu pozisyonda biraz tuhaf görünürsünüz.

Seleniz doğru yükseklikteyken de ayağınız yere değecektir. Sadece biraz uzatmanız gerekir.

 Başlıyoruz.

Başlangıçta sıkıntı çektiğimiz sürüş becerilerinden birisi  hareket etme anında yaşadığımız bocalamadır.  Bu noktada tereddütlü davranmayın. Seleye tam olarak yerleşin.

Hangi ayağınızı daha iyi kullanıyorsanız pedallamaya onunla başlayın.

1  Seleye rahatça yerleşirken pedala basın. Fren kollarını hafifçe tutun, bisikletin denggede kalmasına dikkat edin. Omuzunuzun üsütnden arkaya bakmayı ihmal etmeyin. Trafikte olmasanız bile.

2  Frenleri bırakın ve pedala basın. Hareket etmeye başlarken diğer ayağınızla yeri itin ve kendinizi yukarı çekin. Gidonu çok sıkmadan, kontrollü bir şekilde tutun, bisikletin yön değiştirmemesine dikkat edin.

3 Diğer ayağınızı pedala koyun,  bisiklet hareket etmeye başlarken poponuzu seleye yerleştirin. Seleye oturmadan çevireceğiniz bir kaç pedal daha çabuk hızlanmanızı sağlayacaktır.

4   Pedal çevirmeye devam edin ve yavaşça selenin üstüne oturun. Gidona, vites kollarına veya bisikletin önüne bakmayın, yola bakın, bu size dengeli bir sürüş sağlar.

5  Rahatça oturun ve devam edin. Kafanız yukarda, yolu görecek şekilde karşıya bakın. Gidonu fazla sıkmayın, bilekleriniz yorulur.

Fren kullanımı

Çabucak durmanın yolu frenleri birlikte kullanmaktır. Sonra da ön fren kullanmayı öğrenin. Ön frenler daha güçlüdür ve durma mesafenizi yarı yarıya kısaltır(sadece arka frenle durmaya göre). Ama sakın unutmayı, sadece ön freni kullanmak takla atma riskini getirir. Hele yüksek hızlardaysanız çok tehlikeli olacaktır.

Ülkemizde ön fren gidonun solunda, arka fren ise  sağında yer alır. Bazı ülkelerde tam tersidir.  Durmak için en iyi yöntem önce arka freni, hemen ardından ön freni sıkmaktır. Sakın ön freni önce sıkmayın. Sıkma dozunu da hızınıza gör ayarlamalısınız.

Ön freni sıkarken öne uçmamak için gidondan destek alın. En çabuk durma yöntemi ise biraz risklidir. Ön freni arkadan daha sert sıkarsınız ve arka teker biraz havalanır. Bunu kendinize güvenmiyorsanız denemeyin. Denemek için de trafiğe kapalı bir alanı tercih edin.

Viteslerin kullanımı

Yeni başlayanların rampa çıkarken çok zorlandığını görürüz, çünkü doğru vites ayarlarını bilmiyorlardır. bunu öğrenmek için bilenlere mutlaka sorun, bisiklet üzerinde uygulamasını izleyin.

Ön dişli vites ayarları daha sert geçişler demektir. Arka ile de bir nevi ince ayar yaparsınız.

Sol elinizin altındaki ayar kolları ön vites için, sağdakiler de arka vites içindir.

Göbekten vitesli sistemlerde sadece sağ elinizin altında bir  kontrol ünitesi bulunur.

Viteslerin ne işe yaradığını iyice anlamak için trafiğe kapalı bir ortamda denemeler yapın. Vitesi büyütün, küçültün ve ne etki yaptığını anlamaya çalışın.  Önce ön için çalışın, sonra arka viteslere geçin.

Arka viteslerde çok seet geçişler olmadığını göreceksiniz, çünkü dişlilerin çapları birbirine çok yakındır ve öndeki 3 dişli yerine arkada 7, 8, 9 hatta 10 dişil bulunur.

Önde daha büyük dişliye geçtikçe pedal sertleşir, bu da hızlı gitmenizi sağlar. Bu dişlileri inişlerde veya hıza uygun yollarda kullanın.

Öndeki çarkınızda 3 dişli varsa(sadece yarış bisikletlerinde 2 dişli vardır) vitesi en küçük dişliye geçirdiğinizde pedal çok rahat dönmeye başlar. Bu ayar rampa çıkmak içindir.

Yeni başlayanların bir diğer sorunu ise yüksek viteste çok yavaş pedal çevirmektir. Oysa daha düşük bir ayarda daha geç yorulur, daha uzun mesafe gidersiniz. Eklemlerinize ve kaslarınıza da zarar vermemiş olursunuz.

Aşağıdaki fotoğrafta orta bir vites ayarı görüyoruz. Zincir ön dişlide ortada(2’de) arka ise 4’te. Bu ayar düz yolda veya hafif rampalı ortamlarda uygun olacaktır.

Bu da yüksek vites örneği. Ön 3’te, arka 9’da.  Pedala her basışta daha fazla yol alacağınız anlamına gelir. İnişler veya düzde hızlanma için ideal.

Düşük vites. Ön 1’de arka 1’de. En sıkı rampaları tırmanmak için. Yavaş çıkarsınız ama dafa az yorulursunuz.

Becerilerinizi geliştirin

Bisiklet kullanmayı öğrendikten sonra manevra ve kontrol çalışmaları yapılmalı.

Bu egzersizleri çocuklar çok seviyor.

Slalom:

Trafik kukaları veya benzer araçları 2.5-3 metre arayla çizgi halinde dizin ve aralarında slalom yapın. Çocuklar bu çalışmayı yaparken bir süre sonra kukaları bilerek devirme eğilimine giriyorlar. Bu onlara çok keyif veriyor, bu durumda ona  bunu bisikletin tekeriyle değil, pedalıyla yapmaya yöneltin veya gaza getirin!

İyice ustalaşınca kukalar arasındaki mesafeyi daraltarak devam edin.

Kukaları V şeklinde dizin V’nin geniş ağzından girip en dar kısmından kukalara çarpmadan geçmeye çalışın. Son iki kuka arasındaki mesafeyi giderek daraltın. Mesafe daraldıkça pedalların pozisyonunu da düşünmek zorunda kalacaksınız, bu da trafikte zaman zaman yaşayacağınız bir durumdur.

Kukaları koruyucu ekipman olarak önermiyoruz!!

 Ön tekeri sökme

Bu bir sürüş becerisi değil, ancak arabanıza bisikletinizi yüklemek istediğinizde veya lastik tamir etmek durumunda kaldığınızda ihtiyacınız olacaktır.

Burada V frenli bir bisiklet örneğini vereceğiz.

Yol bisikletlerinde fren pabucunun janta olan mesafesini arttırmaya yarayan bir düzenek bulunur, dolayısıyla jant pabuçların arasından kolayca çıkarılabilir.

1  Fren telini resimde görülen noktadan gevşetin.

2  V fren kollarını birbirine doğru bastırarak fren telini resimde görülen yuvadan çıkarın.

3 Resimde görüldüğü gibi kolları sıkarak fren telini kolaylıkla yerinden çıkarabilirsiniz.

4 Yukarıdan görünüm.

5  Fren kolları tamamen ayrıldı. Şİmdi lastiğin geçmesi için yeterince genişlik elde ettiniz.

6  Quick release yani kolay açma kolunu çevirerek mili gevşetin.

7 . Şimdi jantınız gevşedi ama maşanın ucundaki tırnaklar jantın düşmesini engelliyor.

8 Tamamen serbest kalması için açma kolunun diğer tarafındaki somunu da gevşetin.

9  Bisikletinizi yukardan tutup jantı çıkarın. Artık bisikletinizi arabanıza yerleştirebilirsiniz ya da arabanızın tavanındaki bisiklet taşıyıcısına monte edebilirsiniz.

10  Jantı yeniden takmak için kolu açarak başlayın, karşı taraftaki somunu maşaya dokunana kadar sıkın, sonra bir kaç tur gevşetin ve kolu kapatın. Bir miktar güç gerektirebilir.

11  Freni takmak için kolları birbirine doğru sıkın, teli yuvasına oturtun, gidondaki ayarını yeterince sıkın.

Yararlanılan kaynak: http://www.bikeradar.com

Fotoğraflar: http://www.bikeradar.com

Kapak fotoğrafı: Mustafa Karakuş

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s